Aanvalsgewere en arende op my pad

Vanoggend het ek my letterlik lam geskrik. Darem net vir ‘n oomblik. Ek was besig om uit my motor te klim in die middestad van my dorp … die middedorp van my stadjie … watookal. Dit is ‘n dubbelpad met ‘n breë middelmannetjie wat nog spog met pragtige bome uit vervloë dae toe hierdie nog ‘n regte “tuinstad” was.

Net toe ek mooi regop staan langs my karretjie, kom daar ‘n jong man agter die boom uit met ‘n outomatiese geweer in sy hande. Onmiddellik slaan die lamte my. Moet ek platval, hardloop, terugspring in die motor … wat doen ‘n mens? Iets in die man se gesig het my gerusgestel toe hy oor die straat begin stap, reguit in my rigting, maar glad nie dreigend nie. Ek besef toe dat hy deel is van ‘n span wat ‘n blok verder besig is om geld by ‘n groot bank op- of af te laai.

Vir ‘n oomblik het ek regtig gedink dis nou my opwindende einde!

Foto: SAPeople

My dorp spog met twee verkeersligte. Hulle is albei op my pad werk toe. By die een is daar smiddae ‘n man wat vlieërs verkoop. Ek het nog nooit gesien dat iemand ‘n vlieër koop nie, maar vir my, en ek dink vir die meeste gebruikers van die baie besige pad, is hy onmisbaar. Sy vlieërs is almal in die vorm van voëls, en so nou en dan is daar ‘n vliegtuig ook by. Hy staan nie net stil met sy ware en hoop vir klante nie – nee, hy haal ingewikkelde toertjies met die voël-vlieërs uit. Hulle vlieg, sirkel en duik sodat ‘n mens hulle al van doer ver af kan sien. Ek moet erken, ek is half teleurgesteld as die lig groen is en ek net kan verbyry. Die vriendelike en vaardige vlieërverkoper helder altyd my middag op, so tussen die meestal neerdrukkende middagnuusbrokkies op die motor-radio deur. (Noem mens iemand wat doen wat hierdie man doen, ‘n vlieër-vlieër?)

En dit is wat my laat dink het – baie keer kom daar slegte, vreesaanjaende en skrikmaakdinge agter die bome op ons pad uit. Partykeer minder erg, soos ‘n teleurstelling, ‘n onvriendelike mens, of ‘n ondervinding wat jou dag bederf. Soms is dit erger – groot hartseer, soos mense wat jy verloor, op watter manier ookal, deur weggaan, misverstaan of selfs die dood. Dis dalk régtig ‘n ou met ‘n geweer wat oor jou pad kom. Ons moet net leer om nie onnodig ontsteld te raak oor iets of iemand wat regtig nie slegte bedoelings het nie.

Maar, dankie tog vir die mooi dinge wat ook op ons pad kom – veelkleurige arend-vlieërs wat vrolik en uitbundig dartel en duik, al is die lug partykeer maar grou, vol uitlaatgasse en stof.

Ons moet net leer om te stop, te kyk, en die mooi raak te sien.

Advertisements

‘n Hele maand net vir ons!

Hulle is alreeds hier in my blog-skryfsels. Op my boekrak. In my foto-albums. In flentertjies onthou van my kinderdae en skooljare. Oral waar ek goeters bymekaarmaak. Vrouens. Sterk vrouens, of vrouens vir wie ek om een of rede ‘n groot bewondering koester. Nou is dit vrouemaand, sê hulle. Ek weet nie presies wanneer die hele maand vrouemaand geword het nie – ek weet wel dat 9 Augustus doer in die 1990’s vrouedag geword het, ter herdenking aan die “women’s march” na die Uniegebou op dié dag in 1956.

Rahima Moosa, Lilian Ngoyi, Helen Joseph en Sophie Williams het die opmars gelei. Ek wonder wat dink die mans in die agtergrond?

Ek was toe nog nie gebore nie – dalk ook maar goed so. Ek sou graag aan daardie “march” wou deelneem, en ek kan net dink hoe my pa my dit sou verbied het. Nie noodwendig omdat hy teen die beginsels daarvan sou wees nie, maar, dink ek, omdat hy sou sê dit is nie die plek vir ‘n meisiekind nie. Soos hy geglo het ‘n meisiekind loop nie kaalvoet nie, swem nie op ‘n Sondag nie, en praat nie terug met haar pa nie …

Op daardie dag het 20 000 vrouens gestap om 14 000 petisies aan Eerste Minister J.G. Strijdom te oorhandig. Hy was nie daar om dit te ontvang nie – sy Sekretaris het dit namens hom gedoen. (Ek dink hy was bietjie bang vir die klomp vrouens – hy was glo nogal slim.) Daardie dag het die vrouens vir 30 minute in doodse stilte gestaan – dit alleen is al ‘n enorme prestasie en ek wonder of die hooggeplaaste Strijdom nie agterna spyt was dat hy dié 30 minute gemis het nie! Daarna het hulle begin sing: een van die liedere, spesiaal vir daardie geleentheid geskryf, was Wathint’ abazi – van die woorde in dié lied word vandag wêreldwyd aangehaal as ons vrouens ons opruk: “When you strike a woman, you strike a rock!” O ja, dis waar.

Eintlik verstaan ek hoekom ons ‘n hele maand nodig het om die sterk vrouens uit ons geskiedenis te onthou. Want daar is baie – heel eerste sal ons ‘n dag moes opsysit vir Krotoa, of Eva van Meerhof wat nie net die eerste Khoi-vrou is wie se naam in die Hollanders se rekords oor die Kaapkolonie opgeteken is nie, maar blykbaar ook die stam-moeder van baie van ons. Haar storie is aangrypend en hartverskeurend.

Krotoa

Dan sal ons dae moet opsysit vir honderde ander vrouens: die eerstes wat uit Europa aangekom het – dink net hoe vreesaanjaend dit moes wees om na ‘n vreemde vasteland te kom, sonder ‘n retoerkaartjie, selfoon en Skype! Die Voortrekkervrouens wat gedweë hulle goedjies op ossewaens moes pak en die berge moes oor … uit die vet in die vuur! Hoekom is so min van hulle se name bekend? (En … hoe het hulle besluit wat om te pak? So ‘n ossewa is klein, jong!)

Die vrouens wat die oorloë (wat sonder uitsondering deur mans begin is) deurleef het – en nie almal oorleef het nie. Ja, ek weet daar is ‘n Vrouemonument, en naamplaatjies by ou konsentrasiekampe, ‘n beeld by die Voortrekkermonument, enetjie in die Drakensberge … maar hulle is meestal naamloos!

Eers nou, meer onlangs – nou begin hulle name kry, danksy ‘n liggie wat iewers aangesteek is dat vrouens name en stemme moet kry. Dankie tog dat daar sterk vrouens in ons land ook is, en nie net Angela Merkels en Theresa Mays nie. En Meryl Streep, JK Rowling, Rosa Parks, Maya Angelou … Die versoeking is baie groot om ‘n lys te begin maak, maar nee, dit sal te lank wees en beslis onvolledig.

Ek stem nie saam met al die sterk vrouens in Suid-Afrika se doen en late nie. Glad nie. Maar ek kan my hoed, my teekoppie, my vuis, hoog lig vir hulle moed om op te staan en te skréé, al skree hulle soms goeters wat teen my grein gaan, bitter omstrede is, roekeloos, of sommer plein simpel.

In my eie klein kringetjie is ek omring deur sterk vrouens: my ses sussies het elkeen oor ‘n paar hoë hekkies gespring. My twee dogters laat my sprakeloos oor hulle onverskrokkenheid op verskillende gebiede. My vriendinne en kollegas is verstommend. Van my oud-leerlinge moes, en het, enorme struikelblokke oorkom, van my huidige studente slaan my asem weg met hulle weiering om voor omstandighede te swig. Die vrou wat my help om my huishouding te laat vlot, maak vrou-alleen ‘n bitter moeilike tienerdogter groot …

Ja-nee, ons mag maar ‘n maand aan ons klomp wy. Ons is asemrowend, verstommend, ontsagwekkend, buitengewoon, sonderling, besonders. En sommer vrek oulik.

Voëls van anderste vere

Die breë rebelse streep wat deur my loop, wil my graag op ‘n vorm by “race” ‘n blokkie laat bytrek en dan die kruisie maak langs “HUMAN”. Want ek is nou regtig moeg vir die keuse tussen white, black, coloured of Asian. So asof dit in elk geval nou regtig die enigste keuses is. Wat van European, Middle Eastern, Polynesian … Martian for that matter?! Buitendien, ek is nie white nie … meer speckled, danksy die ouderdom en my voorliefde vir swem.

Dis nie die punt nie – die ou uitgediende vorms het seker ten doel om iets iewers te baseer op die verskille tussen ons klompie. My halsstarrigheid verkies om te fokus op die ooreenkomste. Maar ai, vanoggend val dit my weer op hoe ons verskil!

Ek is in die kombuis doenig en luister na die radio. Luisteraars gee terugvoer oor die kunstefees wat tans in my provinsie aan die gang is. Hulle gesels / stry / raas / jubel oor vertonings wat hulle gesien het, en oor dinge op die feesterrein. Ons was ‘n paar dae gelede daar en het verstom gestaan oor akrobate wat sommer so tussen die stalletjies asemrowende balanseer-toertjies doen. Almal rondom ons het geesdriftig hande geklap en geldjies in ‘n hoedjie gegooi. Maar, hoor ek, daar is tog mense wat daaroor kla omdat dit hulle op een of ander vlak (bo my verstand) pla. Mense gaan kyk na dieselfde vertoning (of lees net daarvan) en dan stroom die uiteenlopende kritiek of komplimente in. Een groep wens die organiseerders geluk met die feit dat baie vertonings van die universiteit se kampus af na skole en ander lokale geskuif het – dit versprei die voete (en die beursies), die stad word aan besoekers bekendgestel, parkering is makliker bekombaar … maar dan is daar ook diegene wat voel dit is jammer dat “groot” produksies in skoolsale plaasvind. Ai tog. (As onderwyser kan ek nie aan ‘n beter plek dink vir iets groots as juis ‘n skool nie!)

Ek lees ‘n vraag raak op facebook – is ‘n elektriese kombers ‘n goeie kopie of nie? Sommer nog voordat ek die antwoorde begin lees, giggel ek al – en ja, ek was reg. Hewiger en vuriger argumente as oor die uitverkiesingsleer of die evolusieteorie bars dadelik los: van mense wat wakker geskrik het met grusame brandwonde, tot ‘n vrou wat selfs op haar sitkamerbank ook een het omdat dit so lekker snoesig is. Taktvolle waarskuwings oor hoedat die kombers nie gevou mag word nie, nie deurnag mag aanbly nie, en nie natgepiepie mag word nie, word afgewissel met lofsange oor hoe dit sommer in die wasmasjien gewas word … Ek ag myself gelukkig dat ek langs ‘n menslike verwarmer kan inkruip, en dus nie by dié debat betrokke hoef te raak nie.

Maar ek dink ook sommer aan ander onbelangrike én belangrike goed waaroor ons mense so vurig kan verskil, en wat, dink ek, onopgelos gaan bly tot aan die einde van die mensdom se bestaan.

Hoort pynappel op ‘n pizza?

Moet die toiletpapier se punt voor of agter hang?

Moet die melk eerste of laaste in die tee kom?

Mag ek my gesig met seep was?

Gaan my mikrogolf my doodmaak?

Is papierstrooitjies die oplossing?

Is Harry Potter duiwels?

Is die duiwel bybels?

Dankie tog ons hoef nie vorms daaroor ook in te vul nie.

Konyntjies in my kop en handsak

Self het ek nog nooit hasies of konyntjies aangehou nie, maar soos ek verstaan, is dit nogal ‘n risiko. As jy net enetjie het, vergaan hy of sy gou van eensaamheid, en as jy meer as een het, sit jy voor jy jou oë uitvee met ‘n menigte wat net meer word, so sê hulle.

Nou ja, die sagte diertjies kon ek nog altyd weerstaan, maar ek sit met ‘n soortgelyke probleem – en nogal in my handsak, van alle plekke!

Daardie ewige klein papiertjies – kontantstrokies, kasregisterstrokies, papiertjies wat die kaartmasjientjie uitspoeg … wanneer ek die keuse gegee word, sê ek altyd nee dankie; as ek onthou, frommel ek dit dadelik op en gooi dit weg; by die geldmasjien in die muur kies ek getrou “geen strokie” … tog word dit net meer!

Boonop vertel die bangmaak-brigade ook vir my dat daardie papiertjies vir skelms ‘n poort is na allerlei onheilighede. Ek het daardie klein stukkies papier wat ek in die supermark kry nadat ek met my kaart vir my inkopies betaal het, al noukeurig bestudeer, en ek sien nie nommers of wagwoorde daar wat vir my lyk of dit iemand sal toegang gee tot my baie beperkte skatte nie – maar “mens weet nooit”! Inderdaad, mens weet nooit – veral hierdie mens weet régtig nooit, en weet gewoonlik niks!

Ek wag nou net vir daardie slim mense wat altyd alles weet om vir my die proses te verduidelik: wanneer, en hoe, kry daardie oënskynlik onskuldige papiertjies dit reg om so te vermenigvuldig dat my beursie boeppens staan – maar wanneer ek ‘n blink geldjie vir die karwag soek, is daar net wit papiertjies in? Watter proses veroorsaak dat, as ek die papiertjies bestudeer, ek niks daarop herken nie? Ek kan sweer ek was op daardie datum nie by die deur uit nie – ek herken nie daardie winkel se naam nie – wat beteken daardie kodes – waste snaakse bedrag is dié? Hoe gebeur dit dat ek, wat bietjie obsessief is om nie los goetertjies in my kar te laat rondlê nie, tog gedurig so ‘n wit strokie daar kry? Of twee? En wanneer klim hulle in verlede winter se baadjiesakke?

Dalk, miskien … waarskynlik is hulle verwant aan negatiewe gedagtes, selftwyfel, ongegronde vrese en idees wat niks goeds inhou nie. Om hulle te bêre, dien geen doel nie. Dit is onmoontlik om hulle te orden. Hulle maak nie eens meer sin na ‘n dag of twee nie. As ek hulle opgaar, gaan hulle my lewe oorneem, my versmoor. Al wat hulle in toom hou, is ‘n baie bewustelike besluit en ‘n aanhoudende, streng en gereelde uitroeiproses. Dis bietjie soos skottelgoed was of herfsblare hark – dit hou nooit op nie. Maar dit is noodsaaklik, en beslis terapeuties!

Ek begin vandag.

Net ‘n mamma

Die “make-over” programme op TV kan my nogal fassineer … mense wat opgedollie word, huise wat omtrent afgebreek word en weer onherkenbaar herbou word, restaurante en winkels wat ‘n hele nuwe voorkoms kry. Dit is seker maar ‘n geheime wens van baie mense – dié hunkering om ewe skielik nog steeds jy te wees, maar net beter te lyk.

Onlangs kyk ek hoe ‘n jong vroutjie so oorgemaak word – haar klerekas word bygedam, haar vel word behandel, haar hare word geknip en gekleur, en sy stap sommer met ‘n nuwe sprankel na haar familie toe wat heel gepas oe en aa oor die nuwe skoonheid. ‘n Klein seuntjie vat-vat verwonderd aan haar gesig en sy sê: “Haai, ek’s jou mamma!” Dit is nogal vir my ‘n mooi oomblik, al is ek seker hy wéét dis sy mamma.

Kort daarna gesels hulle met haar in die slot-segment van die program. Sy lyk regtig goed en borrel van entoesiasme. Maar twee keer gee sy my ‘n hou in die wind. Sy vertel dat sy graag ‘n nuwe voorkoms wou hê omdat sy nie meer soos “net ‘n mamma” wou lyk nie. Later verwys sy weer daarna dat sy méér as “net ‘n mamma” is, en nou weer die beroepswêreld gaan betree.

Meer as net ‘n mamma wees? Sjoe – dis soos om ‘n hoër berg as Everest te klim!

Foto: Wichita Moms Blog

Ek weet daar is vir baie mense meer as mamma-wees. Baie vrouens kies om nié mammas te wees nie, en baie ander brand om mamma te wees, maar dit is nie vir hulle beskore nie. Ek respekteer die eersgenoemdes se keuse, en my hart pyn saam met die laasgenoemdes. Maar ons ander, die mammas – jinne, ons is superhelde! Al doen ons dinge verkeerd, al besef ons vandag dat dit eintlik net genade is dat ons ons kinders grootgekry het, dit bly ‘n enorme prestasie om ‘n hulpelose klein bondeltjie in ‘n selfstandige wese te help verander – op sigself ‘n “makeover” van formaat!

Dit was nie vir my beskore om ooit vir langer as ‘n kraamverlof-periode net ‘n mamma te wees nie – ek moes meestal mamma én juffrou wees. Gelukkig is ek geseën met die wêreldkampioen-pappa as my vennoot. En dankie tog vir absolute engele wat my dogtertjies se dagmoeders was: eers San, en later Tannie Lena. Elkeen van hulle verdien ‘n blog van hulle eie (of sommer ‘n hele reeks boeke!) want sonder hulle en natuurlik Ouma Lida, sou my tweetjies maar gesukkel het om in een stuk groot te kom. Ek voel vandag nog partykeer skuldig dat my kinders, veral in hulle tienerjare, dikwels tevrede moes wees met die krummels wat oor was nadat ánder mense se kinders met my klaar was.

Tog … ‘n spoegstreep (of erger!) op ‘n netjiese uitrusting, taai handjies deur ‘n eens-foutlose kapsel, moddervoetjies op ‘n netnou-nog-skoon skoot, donker kringe onder moeë mamma-oë … ja, dit doen seker afbreuk aan ‘n mens se voorkoms, maar ek glo ‘n mamma dra dit soos rangtekens op ‘n generaal se uniform: met trots, want dit word swaar verdien!

Ek hoor ‘n koor van jonger mammas wat sê dat mamma-wees deesdae nie meer is wat dit was toe ék ‘n mamma was nie. Toegegee, ja! Ek weet daar is meer druk op mammas, minder tyd, minder geld … maar ek dink ook vandag se jong vroue het meer staal in hulle are as ek en my tydgenote. Ek lig my hoed baie hoog vir die pragtige mammas wat nie meer kan toelaat dat hulle kinders skool toe stap en skemeraand nog buite speel nie. Dit is nie nodig om my te oortuig dat mamma-wees ‘n baie moeilike taak is nie.

Juis. Dit onderstreep my standpunt!

Ek, soos baie jong mammas, sou beslis graag minder bossiekop wou wees, meer gesofistikeerd aantrek, minder rolletjies hê, meer van grimering weet – maar soos “meer as net ‘n mamma” lyk of voel? Nee dankie!

“Net ‘n mamma” is vir my ‘n ere-titel.

Watter woordsoort is jý vandag?

Ek leer vir my studente die basiese woordsoorte. Dit gaan nie altyd maklik nie. ‘n Werkwoord is nog redelik maklik, solank ons nie begin lol met fyn tegniese puntjies soos regular en irregular nie. Selfstandige naamwoorde … jaaaa, maar sjoe, daar is darem baie soorte.

Die juffrou in my sukkel nog om plek te maak vir die dosent. Seker maar omdat die stoute skoolkinders in my studente ook nie aldag wil padgee sodat die gesofistikeerde studente hulle plek kan inneem nie. Ek soek maar soos altyd lawwe voorbeelde en maklike kortpaadjies – dit is wat hulle die maklikste onthou. In die proses tref dit my: mense is eintlik ook maar soos woordsoorte – parts of species is baie naby aan parts of speech

Selfstandige werkwoorde – o ja, hulle is baie! Daardie mense wat altyd besig is – bondels aksie, en niks kan hulle stuit nie. Hulle het ook geen hulp nodig nie, dankie! Sal self regkom! Hulle kan beplan, bestuur, uitvoer … en dan is daar ook die wat opmors, ontstel, bederf. Bou, breek, raas, soen, druk, skop, liefhê …

Die hulpwerkwoorde moet daar ook wees, en sonder die koppelwerkwoorde kan ons ook nie regkom nie. Ek kan aan ‘n paar baasspelerige moet-mense dink, aan ‘n paar sal mense wat graag uitstel, en natuurlik die was en het geeste wat die verlede verkies bo die hede en die toekoms.

Voornaamwoorde – daardie gesigloses wat instaan vir ander. Ek het hulle so nodig in my lewe, en ek hoop regtig ek kan partykeer namens ‘n ander persoon optree – raas kry, swaarkry, die ys breek, wat ookal. En dis mos altyd gerieflik om vir julle die skuld te gee of te herhaal wat hulle sê … ek wil nog daardie hulle ontmoet!

Onthou die voegwoorde. Hulle hou alles aanmekaar – of nie? Ek ken ‘n paar en-mense, ja – hulle kan eenheid bring. Ek ken ook die maar-ouens wat dit nogal moeilik kan maak, maar in party situasies tog die nodige perspektief bring. En dankie tog vir die omdat mense wat altyd ‘n antwoord het op my vrae!

Natuurlik is daar die uitroepe – ons almal is soms uitroepe of tussenwerpsels, of (ahem!) ontladingswoorde of interjeksies. Partykeer sommer met ‘n rits uitroeptekens agterna. Die hoofdoel van hierdie lekker woorde is om emosie oor te dra. Sonder om “donker Afrikaans” te gebruik – ek is baie dae dêmmit en vervlaks. Soms is ek net sjoe! en eina! Ek kry gereeld aikôna oomblikke, maar darem ook aitsa-dae. Party mense verpersoonlik sjuut en dikwels staan foeitog en sies langs mekaar…

So kan ek seker vir ‘n hele rukkie aangaan. Maar die eintlike woordsoort wat my aan die dink gesit het, en een van my studente ‘n rare kompliment laat kwytraak het, is die voorsetsel. Onthou, dis Engels – hierdie studente se tweede taal, al wil hulle dit nie regtig erken nie. Vir ‘n aspirant wetenskap-onnie is dit net baie meer “cool” om Engels te klink as Sotho of Xhosa. Vir enige student is dit nie juis “cool” om te erken dat ‘n dosent nogal slim is nie (of in elk geval slim oomblikke hier en daar beleef nie!). Maar hy stoot sowaar sy rooi pet bietjie agtertoe en sê: “You know, Ma’am, you’re actually quite clever!” toe ek die volgende oor prepositions kwytraak:

Voorsetsels is eintlik soos mense. So alleen, op hulle eie, het hulle geen betekenis nie. Dit is eers as hulle saam met ander woorde begin werk, dat hulle iets begin beteken. En dit is eers as ons hulle in verhoudings met ander sien, dat ons kan verstaan wat hulle beteken.

Né?

Kan die gay boer asseblief ook in vrede ‘n maat soek?

Ek was pas in die hoërskool toe ek in ‘n kategese-klas my nuutverworwe kennis van “letterlik en figuurlik” en van simboliek in letterkunde probeer toepas het. Onbesonne, stout, rebels, sommer voortvarend, dalk bietjie van die duiwel besete – ek weet nie wat die grootmense my alles genoem het nie. Wat ek wél weet, is dat ek tydelik uit die Sondagskoolklas gestuur is om te “besin”.

Ag hemel tog. Dit is amper vyftig jaar later en ek glo stééds nie dat Noag regtig twee van elke dier in ‘n houtskip gejaag het nie. Of dat Jona in die vis se maag oorleef het nie. Dit was die twee dorings in die ouderling se vlees doerietyd. Noag en Jona. Of nee, daardie dorings was in mý vlees. Ek was die doring in die ouderling se vlees. Gelukkig was my pa óók ‘n kategeet, nogal met hoë aansien, en ek dink dit het my bas gered van sensuur of ‘n ander dergelike skande.

Later het ander dinge ook tussen my en die letter-vir-letter en vers-vir-vers interpretasie van die Bybel kom staan. Soos daardie versie wat sê dat die ongehoorsame kind buite die dorp met klippe doodgegooi moet word, terwyl die stoute verlore seun met soveel deernis deur sy pappa terugontvang is. Die twee wou maar net nie vir my saampraat nie. Maar om in die sewentigs groot te word, het my geleer om maar liewer in stilte te wonder. Een ding het ek wél besluit, so in daardie stilligheid: as ek eendag groot is, sal ek hierdie dinge mooi bestudeer en vir myself uitpluis.

Ek het. ‘n Graad in Bybelkunde en Bybelse Argeologie, baie gesprekke, preke, debatte, bietjie lewenswysheid en klomp jare later glo ek nog steeds dat die mooie Bybelstories (wat in baie ander kulture en godsdienste soortgelyke eggo’s het) nie letterlik vertolk kan word nie. Nog véél minder mag die Bybelse voorskrifte en wette letterlik opgeneem word! Ons samelewing sou uitgewis wees (en ek sou destyds ‘n pynlike tienerdood gesterf het) as al die ongehoorsame kinders gestenig moes word, om maar een te noem. Ja, ek het dit vir myself uitgepluis. Ek verstaan dat nie almal dit gedoen het nie, en ek verstaan dat nie almal dit op dieselfde manier gedoen het nie. Dit is reg so. Oortuigings is immers persoonlik.

Maar dorings in die vlees … hulle bly. In dié geval is dit my middeljarige vlees wat sukkel. Ek word moedeloos kwaad, magteloos geïrriteerd en sommer pleinweg de josie in vir mense wat die kerk, die geskiedenis, die Bybel, die tradisie so kan misbruik vir hulle eie kleinlike oordeel.

‘n TV-program waarin loslopende boere lewensmaats soek (op sigself vir my nie ‘n “lekker” beginsel nie, maar beslis en verstaanbaar vermaaklik), word verdoem tot in die buitenste duisternis omdat ‘n gay boer daarop toegelaat word. Mense noem mekaar die verskriklikste goed, belowe helse strawwe, spreek vloeke uit, sien die wegraping op die horison en draai kort duskant moord en doodslag – dit alles is eintlik heel normaal op sosiale media, maar wat in dié geval vir my ekstra bitter smaak, is dat 90% van die oordele uitgespreek word met ‘n Bybelversie daarby.

Nou kyk. Van die héél dierbaarste en liefste mense wat ek ken, is gay. Van die wonderlikste ouers waarmee ek al te doen gekry het, se kinders is gay. Ek het al geblog oor die baie groot stuk deernis en verstaan wat ek het vir hierdie mense. Hulle is ook my mense. Los hulle uit! https://christainthailand.wordpress.com/2017/07/15/daai-donker-kas-2/

So, jammer – of nee, ek is NIE jammer nie – as jy aan hulle vat, vat jy ook aan my. Kry in hemelsnaam jou kop skoon, of as jy dit nie kan doen nie, temper ten minste jou tong!

Die predikant wat doer in die sewentigs moes beslis of ek mag teruggaan Sondagskool toe, en of ek verban moes word, is later jare self “in die amp gestuit” (watter pretensieuse term!) omdat hy van sy vrou geskei is. Sjoe. Ek het nooit eens geweet hoekom hulle geskei is nie – wat ek wel weet, is dat ek vandag sonder om lank te dink aan twee vooraanstaande kerk-ampsdraers kan dink wat in buite-egtelike verhoudings betrokke is of was. En dat ek aan talle, talle gay pare kan dink wat in jare-lange verhoudings is wat vir baie ander ‘n voorbeeld van lojaliteit, getrouheid, onselfsugtigheid en liefde is! Natuurlik weet ek ook van baie jongmense se ontsettende wroeging, en van ouer mense se hartseer en frustrasie oor ‘n hele lewe wat in ‘n kas geleef moes word.

Ek het nie ‘n TV-program, ‘n geskiedenisboek, Bybelversie of ‘n verwysing uit die Koran nodig om my denke te regverdig nie. Ek kén wel ‘n verhaal van ‘n man wat tydens sy kort, 30-jarige aardse lewe onbaatsugtig liefde aan almal uitgedeel het met wie sy pad gekruis het: tollenaars, haweloses, prostitute en ander randfigure inkluis. Is dit só onrealisties om aan te neem dat daar gay mense ook in sy binnekring toegelaat sou word? Dit is opgeteken dat hy wél eenkeer sy humeur in die openbaar gruwelik en indrukwekkend verloor het: toe ampsdraers van ‘n kerk hulle reëls op ‘n selfsugtige en onwaardige manier toegepas het. Ek wonder wat sou sý standpunt gewees het oor ‘n jongmens wat beledigende name toegesnou word omdat hy ‘n maat soek wat by hom pas?